قهرمان ميرزا عين السلطنه
3341
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
عز الدوله اما مكتوبات دستخطهاى حضرت و الا تمام تغير و خواستن پول [ بود ] و ابدا مربوط به عرايض من نبود ، بلكه هيچ خودشان را به وضع مغشوش الموت آشنا نكرده مثل اينكه كلمهاى هم من عرض نكرده باشم . در حقيقت عمدا سهو مىفرمايند و اين سهوها است كه كار الموت را از اول تا حال به اينجا رسانيده . بگذريم از دستخطهاى معظم له كه اگر ذكر شود باعث شرمندگى خودم مىشود و جسارت نمىتوانم بكنم . به حضرت و الا خدمت كردن از طرف ايشان مباشرى رفتن ، با ايشان طرف محاسبه شدن ، خود را داخل امورات ايشان كردن از سمومات مهلكه است . همين است كه اموراتش درهم و برهم است و در اين سن و سال هركس هم جاى او باشد نمىتواند امرى را اداره كند و حضرت و الا اصرار دارند كه مىتوانند ، در صورتى كه نمىتوانند . نامهء افخم الدوله از آقاى عماد السلطنه مكتوب نداشتم . افخم الدوله بعد از دو صفحه آه و ناله و قدرى از ترتيت حضرت و الا و قهر خودش و دستورالعمل به من اين مختصر اخبار را نوشته بودند : « سپهدار رئيس الوزرا ، مستشار الدوله وزير داخله ، ممتاز الدوله ماليه ، معاون الدوله پست و تلگراف ، مشير الدوله عدليه ، علاء السلطنه علوم ، محتشم السلطنه خارجه امروز دهم در مجلس معرفى شدند . مؤتمن الملك رئيس مجلس شد . معاونين انقلابى هم تغيير خواهند كرد . مشار السلطنه گفتند معاون عدليه ، متين السلطنه يكى از وكلا نايب رئيس و معاون ماليه مىشود . حالا اكثريت مجلس با اعتداليون است و وزراء اعتدالى هستند . تغييرات در وزارتخانهها داده خواهد شد . مسيو يپرم رئيس نظميه شد . پنج نفر مستشار ماليه هم از آمريك حركت كردهاند . تمام فرمايشات سركار صحيح است ولى باز اخيرا عرض مىكنم حضرت و الا همچو تصور مىفرمايند الموت الموت سابق است و تمام اين حرفها لغو و براى اينكه به حضرت و الا پول ندهيد نوشته مىشود و بايد از الموت ( گنج بادآور ) [ آورد ] تمام قروضتان را بدهيد و مبلغها اندوخته باشيد و بهيچوجه دينارى براى مخارج آنجا نخواهند داد . يعنى وضع زندگى خودشان به ترتيبى مىگذرد كه اگر مىديديد هيچ توقع هم نداشتيد . شب است وقت گذشته تب دارم و بيش از اين نمىشود جسارت نمود . قربانت فريدون . شب دوشنبه يازدهم ربيع الاول 1329 طهران . » ( پايان نامهء افخم الدوله )